Nijerya’nın Nollywood’u Hollywood’u solladı

2012/08/12 Afrika,Dünya,Sinema damladogan

‘Nollywood da nereden çıktı’ demeyin. İlk kez 2002 yılında New York Times gazetesinin yazarı Matt Steinglass tarafından kullanılsa da Nollywood’un adını önümüzdeki dönemde çok daha fazla duyacağımız kesin. Batı Afrika ülkesi Nijerya’nın film endüstrisi son 20 yıldır hızla gelişiyor. Video kasetle başlayan, daha sonra VCD ve DVD olarak satılan filmler artık internette de taht kurdu. Dünyanın pek çok köşesine yayılmış milyonlarca Afrikalı çıkan her filmi internetten heyecanla takip ediyor.


Her şey 1992 yılında başladı. Nijeryalı tüccar Kenneth Nnebue’nin eline çok sayıda video kaseti geçmişti. Ülkesinde bu boş kasetleri satamayacağını anlayınca ‘zekice’ bir yöntem buldu: Kasetleri dolduracaktı… Tüm arkadaşlarını topladı. Eline de sıradan bir kamera aldı. Yazdığı senaryo basitti. Ana karakter gizli bir tarikata katılmış ve bunun karşılığında karısını tanrılara kurban etmişti. Adam tarikattan aldığı ödülle kısa sürede inanılmaz zengin olmuştu. Fakat karısının ruhu ona musallat olmuş, hayatını zindana çevirmişti. Nnebue, çektiği bu filmin adını ‘Living in Bondage’ (Esarette Yaşamak) koydu. Beklenmedik bir şekilde bu gerilim filmi 1 milyon kopyaya yakın sattı. Böylece Nijerya’nın Yeşilçam’ı Nollywood’un da ilk tohumu atılmış oldu. Zira Nnebue’nin açtığı yolu gören pek çok girişimciye fırsat doğmuştu. Nollywood artık yılda 2 bine yakın film üretiyor. Bu rakam yılda 3 bin film üreten Hindistan’ın Bollywood’una her geçen gün yaklaşıyor. 2008 yılındaki global ekonomik krizden bu yana zor günler yaşayan Hollywood’u ise geçeli çok oldu.

Hollywood’da tek bir filmin bütçesi tüm Nollywood kadar

Nollywood film endüstrisinin bugünkü toplam değeri 250 milyon dolar kadar. Tabi bu rakam tek bir Karayip Korsanları ya da Örümcek Adam filmi için 300 milyon dolara yakın bütçe ayırabilen Hollywood ile kıyaslanınca çok düşük kalıyor. Nijerya Devlet Başkanı Goodluck Jonathan 2 yıl önce endüstriye destek olmak için 200 milyon dolar yardım vereceğini açıklamıştı. Bu parayı hâlâ vermemesi yapımcıların tepkilerine neden oluyor. Ama Nijeryalı yapımcılar 2 dolardan sattıkları film kopyalarından büyük paralar kazanmaya devam ediyor. Filmler çoğu zaman dijital kameralarla çekiliyor. Çekim ortalama iki hafta sürüyor ve 10-15 bin dolara mal oluyor. 170 milyon nüfuslu Nijerya’da her film en az 50 bin kopya satıyor. Başarılı bir filmin satışı ise milyonları buluyor. Bundaki en büyük etken şüphesiz Nollywood filmlerinin konularını Afrikalıların günlük yaşamından alması. Nijeryalı yapımcılar bunu “kendi halkımız için, kendimizi anlatan filmler çekiyoruz” diyerek açıklıyor. Cadılık, büyücülük, yolsuzluk, fahişelik ve AIDS en sık işlenen temalar. Bu filmlerin çoğunda mesaj verme kaygısı oluyor. Bunların yanı sıra klasikleşen aşk ve aksiyon hikayeleri, entrikalar, cinayetler ve aile dramları da Nollywood’da sık karşılaşılan konular arasında.

Terörden korkan halk evde oturup film izliyor

Nijerya’yı anınca ülkenin başındaki en büyük dert olan Boko Haram teröründen söz etmemek olmaz. Ülkedeki Hıristiyanları tehdit eden örgüt El Kaide uzantılı. İnsanlar bu örgütten korktukları için hava karardıktan sonra sokağa bile çıkmaya çekiniyor. Akşamları evde oturup film izlemeyi tercih ediyorlar. Nollywood filmlerinin popülaritesindeki en büyük etkenlerden biri de ülkenin sosyal yapısı. Nijerya’daki sinema salonlarının sayısı oldukça az. UNESCO’nun araştırmasına göre ülkede her 5 milyon kişiye sadece bir sinema salonu düşüyor.Mesela bu rakam ABD’de her 8 bin kişiye bir salon oranında. Üstelik Nijerya’da sinema salonlarındaki eski makineler Hollywood yapımı yeni filmleri oynatamıyor.

İnternette film satış sitesi kurdu, ayda 5 dolar ödeyen 500 bin üye buldu

Üniversitede girişimcilik okuyan Nijeryalı Jason Njoku yıllarca kendisine yatırım yapacak bir alan bulmaya çalıştı. İngiltere’de yaşayan annesinin çıkan her Nollywood filmini satın almak ve izlemek için ne kadar uğraştığını fark etmesi onu aradığı fikre ulaştırdı. Sadece annesi değil, yine İngiltere’de yaşayan teyzeleri ve amcaları da artık Batı yapımı filmleri değil, Nollywood filmlerini izliyordu. Diğer ülkelerde yaşayan milyonlarca Afrikalıyı düşününce Njoku, Nollywood’u internete taşımaya karar verdi. Onun 2010 yılında kurduğu iROKO Partners şirketi Nollywood için dönüm noktası olacaktı. 100 bin dolara kurduğu internet sitesine tüm Nollywood filmlerini yüklemeye başladı. Başkaları bu fikri çalıp benzer siteler kurmasın diye de yapımcılara çok yüksek telif ücretleri ödedi. Üyelerden aylık sadece 5 dolar ücret alan sitenin bugün tam 500 bin üyesi var. Geçen yıl siteyi 178 ülkeden 152 milyon kişi ziyaret etmiş.Ancak Njoku’nun beklentisi çok daha büyük. Zira sadece Nijerya’da 45 milyon internet kullanıcısı var. Ülkenin sadece yüzde 26’sı olsa da bu rakam Türkiye’nin 15’inci sırada olduğu listede Nijerya’yı dünyada en fazla internet kullanıcısı olan 11’inci ülke yapıyor. Üstelik iROKO, gelecek gördüğü firmalara yatırım yaparak onların büyümesini sağlayan ABD’li Tiger Global’dan geçen ay 8 milyon dolar almayı başarmış.Tiger Global daha önce Facebook ve Farmville ile ünlü Zynga şirketlerine de büyük destek sağlamıştı.

O Afrika’nın Julia Roberts’ı

Nollywood’un en çok kazanan isimlerinden biri Genevieve Nnaji. Bugüne kadar yüzlerce filmde oynayan Nnaji, Afrika’nın Julia Roberts’ı olarak anılıyor. 2005 yılında Nijerya’da ilk kez düzenlenen Afrika Film Akademisi Ödülleri’nde En İyi Kadın Oyuncu seçildi. Nollywood’un en ünlü isminin serveti ise 400 bin dolar.

, , , , , , , , ,

Related Post

Hollywood’da kadın dayanışması zamanı!

The Fashion Face of Africa

Yorumlarınız benim için çok önemli...