Kriketten siyasete: Pakistanlı muhalefet lideri İmran Khan

2012/10/21 Dünya,Pakistan,Portre,Röportaj damladogan

“Bay yüzde 10 şimdi Bay yüzde 80 oldu”

Pakistan’ın milli kriket takımının efsaneleşen oyuncusu İmran Khan artık Pakistan siyasetinin önde gelen isimlerinden biri. Muhalefetteki Adalet Hareketi Partisi’nin Genel Başkanı Khan’ın yıldızı 2013’te yapılacak seçimler öncesi giderek daha da parlıyor. Khan, Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari’yi yolsuzlukla suçluyor. “Zerdari ülkede ‘Bay yüzde 10’ olarak biliniyor ama bence artık ‘Bay yüzde 80’ oldu. Zerdari’yi ABD’ye ihraç etsek iddia ediyorum ki onlar bile iflas eder” diyecek kadar da siyasi polemik üstâdı.


 
Oxford Üniversitesi’nde ekonomi, politika ve felsefe eğitimi alan İmran Khan mezun olduktan sonra İngiltere’nin en zenginişadamlarından birinin kızı olan Jemima Goldsmith evlendi. Ancak ülkesine duyduğu sevgi öyle büyüktü ki eşiyle birlikte Pakistan’a döndü. Ülkesini ‘kurtarmak’ için dört bir koldan çalışmaya başladı. 1996 yılında kurduğu Adalet Hareketi Partisi’yle hem siyasi zafer peşine düştü, hem de kurduğu vakıflarla toplumu kalkındırmayı hedefledi. Khan açtığı ücretsiz hizmet veren kanser tedavi merkezleri ve kadınlar ve çocuklar için yaptığı çalışmalarla kısa sürede halkın büyük sevgisini kazandı. Kendisiyle TRT Türk televizyonu için yaptığım röportajda bir araya geldik. İşte Malala’ya yapılan saldırıdan, Amerikan seçimlerine; Afganistan’dan parti politikalarına Pakistan’ın en önemli muhalefet lideri İmran Khan’ın hayata bakışı…

Pakistanlı bir politikacıdan Batı’yı iyi tanıyan biri olarak nerede ayrışıyorsunuz?

Batı’nın İslam Dünyası’ndan daha ileride olmasının başlıca nedeni demokrasi. Bir ülkede demokrasi ne kadar ileri olursa refah da o kadar fazla olur. Sadece özgür insanlar gelişebilir. İkincisi idare şekli. Ne kadar iyi idare edilirseniz refahınız da o oranda artar. İyi yönetilirseniz yolsuzluklar azalır. Üçüncüsü ise acil bir eğitim planı. Hiç bir toplum eğitim olmadan gelişemez. İnsanlara yatırım yapmamız şart.

Yani bu üçü de Pakistan’da eksik mi?

Evet bunların üçü de Pakistan’da yok. İyi bir idaremiz yok. Çok yozlaşmış bir liderliğimiz var. Bunların sonucu olarak da hukukun üstünlüğü yok.

Cumhurbaşkanınız Zerdari yolsuzlukla suçlanan biri. Ülkenin en başındaki isim…

Zerdari ülkemizde ‘Bay yüzde 10’ olarak biliniyor ama bence artık ‘Bay yüzde 80’ oldu. Zaten başınızda Zerdari gibi bir cumhurbaşkanı varken, ülkenizin ne kadar şansı var ki… Eğer Zerdari’yi ABD’ye ihraç edersek iddia ediyorum ki onlar bile iflas eder. Mevlana’nın çok güzel bir sözü var: “Bir toplum nasıl yok olur?” diye sorduklarında “iyi ve kötü, doğru ve yanlış arasındaki farkı ayırt edemeyecek hale geldiklerinde” ya da başka bir deyişle “ahlaki değerler çöktüğünde yok olur” demiş. Yani tepenizde yozlaşmış bir adam varsa ülke çöker.

Malala’yı vuran Taliban çizgiyi aştı

 

Pakistan’da kızların okuması için verdiği mücadele ile tanınan Malala Yusufzay, Taliban tarafından tarandı. Hatta kurtulursa yine vuracaklarını söylediler. Tepki gördüler. Siz bu süreci nasıl değerlendiriyorsunuz?

14 yaşında küçük bir kızın vurulmasını hiç bir mantık kabul edemez. Bu nedenle de bu saldırı Pakistan Talibanı’na karşı kızgınlık yarattı, ters tepti. Kim bu son yaşananı savunabilir ki? Pakistan Talibanı’nın böyle bir saldırıyı yapıp üstüne bir de sorumluluğunu üstlenmeleri şoke edici. Bu olaydan çok zarar gördüler. Gerçekten çizgiyi aştılar.

Taliban tarafından tehdit edilen isimlerden biri de sizsiniz. Bu sizi endişelendiriyor mu?

Yani hem evet hem hayır. Ölümden korkmuyorum. Hayatımın öyle bir dönemindeyim ki hiçbir şeyden korkmuyorum… Ama beni şaşırtan, barış için yaptığım bir yürüyüşü tehdit etmiş olmalarıydı. Nasıl barışa karşı olunabilir ki? Terörizme karşı savaş ülkemizi yok ediyor. Fanatikler yaratıyor. Bu savaş uzadıkça ülkemiz daha da kutuplaşacak, daha radikal bir hale gelecek. Bu savaş bitsin artık..

Aynı yanlışlıkları yapıp farklı sonuç beklenmez

ABD’nin İnsansız Hava Aracı (Drone) saldırılarına karşı bir yürüyüş düzenlediniz…

O bir barış yürüyüşüydü. Hem Drone saldırılarına hem de askeri operasyonlara karşı siyasi bir çözüm bulunması içindi. Pakistan ordusu dokuz yıldır Veziristan’da ve kabileler arasında sıkışıp kalıyor. Amerikalıların 12’nci yılı ve yine Afganistan’da sıkıştılar. Einstein delilik aynı şeyi defalarca yapıp farklı sonuç beklemektir demiş. Ya askeri çözüm bulursun ya da siyasi. Bence artık siyasi çözüm bulmanın vakti geldi.

Pakistan’ın mevcut ABD politikasını nasıl değerlendiriyorsunuz? En büyük müttefik şu anda…

Müttefik bence yanlış kelime. Pakistan bir maşa. Şu an ABD tarafından getirilen bir kukla yönetim görevde. Pakistan son dört yılda bu savaşa 50 milyar dolar harcadı. Pakistan’a yapılan toplam dış yardımsa 20 milyar dolar bile değil. Ülke kaybediyor, insanlar kaybediyor, bu savaşı kazanamıyoruz, bu savaşın bir sonu yok, hükümetin buna bir çözüm önerisi yok. Amerikalıların bile bir çözüm önerisi yok. Yani tam bir körler sağırlar birbirini ağırlar durumu.

Obama 2009’da Nobel Barış Ödülü aldı ama aslında Amerikan tarihinde en fazla Drone saldırısı için izin veren isim de kendisi..

George Bush tarafından öyle kötü bir hale getirilmiştik ki hepimiz Obama seçimleri kazansın diye dua ettik. Çok beklentim vardı ama büyük hayalkırıklığı yaşadım. Bush’un Afganistan politikasını devam ettirdi ve kendi savaşı haline getirdi Afganistan’ı. Halbuki buradan çıkıp gitmeliydi.

Peki ya Romney? Bush’un ardından bir kez daha bir Cumhuriyetçi seçilirse ne olur?

Bu savaştan acı çeken bir Pakistanlı olarak konuşuyorum. Bu savaş nedeniyle 40 bin Pakistanlı öldü. Milyarlarca dolar kaybettik, mahvolduk. 3-4 milyon kişi mülteci durumuna düştü. Daha kötü ne olabilir ki? Romney, Obama’dan daha mı kötü olur bilemiyorum. Tek duam barışa şans verebilecek bir başkanın seçilmesi. Çok sıkıldık artık bu savaştan. Biraz da barıştan söz etmek istiyoruz.

Not: Khan’a 7 Ekim’de yazdığım Dışişleri Bakanı Hina Rabbani Khar ve Zerdari’nin oğlu Bilaval Butto arasındaki yasak aşk iddialarını da sordum. Gülerek bu dedikoduya inanmadığını söyledi.

,

Yorumlarınız benim için çok önemli...