Kadınların pantolon savaşı

2013/02/10 Dünya,Kadınsal Mevzular,Moda damladogan

Geçen hafta gündemde Fransa’dan gelen şaşırtıcı bir haber vardı. Meğer Fransa’nın başkenti Paris’te 200 yıldır kadınların pantolon giymesi yasakmış. Bu yasa yıllardır kâğıt üzerinde kalsa da fiilen kaldırmak sosyalist hükümete nasip oldu. Haber şaşırtıcıydı çünkü söz konusu ülke özgürlüklerin sembolü Fransa’ydı. Peki hak, adalet, hürriyet gibi kavramları hayatımıza sokan Fransa’da böyle bir yasak nasıl anayasaya girmişti? Kadınlar yıllar içinde nasıl pantolon giyme ‘hakkını’ kazanmıştı? İşte kadınların yüzyıllar süren pantolon giyme mücadelesi…

 


Najat Vallaud-Belkacem adını tarihe yazdırdı

Fransa’da yıllardır var olan yasayı kaldırmak Kadın Hakları Bakanı Najat Vallaud-Belkacem sayesinde oldu. 30 yılı aşkın süredir uygulanmayan yasanın yürürlükten kalkacağı müjdesini veren isim o oldu. Yasa aslında yüzyıllar öncesine dayanıyordu. 1800 yılında Fransız Devrimi’nden 11 yıl sonra çıkarılan bir yasayla kadınlar için pantolon giymek yasaklanmıştı. Amaç kadınların erkek gibi görünmesini engellemekti. Yasaya karşı çıkılsa da ilk değişiklik ancak 1892’de geldi. Bu tarihten sonra kadınlara at binerken pantolon giyme izni verildi. 1909’daysa yasanın kapsamı bisiklete binmeyi de içerecek şekilde genişletildi. İşte yasa bu şekliyle 104 yıl yürürlükte kalacaktı.

ABD’deki öncü isim: Elizabeth Smith Miller

Fransa’daki bu gelişmeler yaşanırken Amerika kıtasında da bir kadın tarihi değiştiriyordu. Elizabeth Smith Miller kadın hakları savunucusuydu. 1851 yılında kamuya açık yerde ilk kez pantolon giymesi devrim niteliğindeydi. O dönem kadınların kat kat elbiseler giydiği, bellerini ince göstermek için korselerin son deliklerine kadar sıkıldığı yıllardı. Miller elbisesinin altına bilekte daralan şalvar benzeri bir pantolon giymişti. Ancak yaptığı bu yeniliği ne halk, ne medya, ne de kilise kabul etti. Pantolon kadınlardan beklenen ‘oyuncak bebek’ görüntüsünün dışındaydı. Miller ağır eleştirilere maruz kaldı. Kadınların pantolon giyme sevdası yarım kaldı.

Kadınlar için pantolon tasarlayan ilk modacı: Coco Chanel

1914’te Birinci Dünya Savaşı’yla kadınlar için yeni bir dönem başladı. Erkekler cephedeydi. Onların yarattığı işgücü açığını artık kadınlar dolduracaktı. Kadınlar evlerden çıktı, fabrikalarda, tarlalarda, atölyelerde çalışmaya başladı. İşte eteklerden kurtulup işçi tulumlarına ve pantolonlara geçiş de böyle oldu. O dönemin en önemli figürü Coco Chanel’di. O Fransa’daki kadın hareketinin öncülerinden biriydi. Kadınları korseden ve katlı eteklerden kurtaran tasarımlarıyla bağımsız kadın figürünün sembolü oldu. Tasarladığı rahat kıyafetlerle kadın olmaktan vazgeçmeden de eşit olunabileceğini gösterdi. Kadınlar için pantolon tasarlayan ilk modacı oldu.

Marlene Dietrich ile gelen büyük değişim

1918’de Birinci Dünya Savaşı’nın bitişinin ardından pantolonlar bir kez daha raflara kaldırıldı. Gündelik yaşamda pantolon giyilebiliyordu. Ancak kadınların işe giderken pantolon giymesi halen yadırganıyordu. Marlene Dietrich de maskülen giyim tarzını kadınların hayatına soktu. Giydiği smokinlerle bile kadınsı görünülebileceğini tüm dünyaya kanıtladı. Günlük yaşamda böylece kabul gören pantolonun iş hayatına girmesi biraz daha zaman aldı.

Moda akımı haline getiren Audrey Hepburn oldu

Kadınların iş yerlerinde pantolon giymesi için erkeklerin bir kez daha cepheye gitmesi ve kadınların onlardan boşalan işleri doldurması gerekti. O dönemde Audrey Hepburn de bir stil ikonu olarak yükseliyordu. Hepburn kadınların pantolona bakışını bir kez daha değiştirdi. Filmlerinde ve verdiği pozlarda sık sık pantolon giyen Hepburn yeni bir moda akımını da beraberinde getirdi. Onun giydiği yüksek bel ve bilekte biten kapri pantolonlar kısa sürede tüm dünyaya yayıldı.Böylece verilen mücadelede sona gelinmişti. Artık kadınlar her alanda pantolon giyebiliyordu.

Sudan’da pantolon giymek hala yasak

Pantolon giyme yasağı bugün halen bazı Afrika ülkelerinde uygulanıyor. Bunların başında Sudan geliyor. Uluslarlarası Ceza Mahkemesi tarafından da hakkında tutuklama kararı bulunan Ömer El Beşir yönetimi altındaki Sudan’da kadınların ‘iffetli’ giyinmesi gerekiyor. Ancak belirsiz bu yasa nedeniyle daha önce pantolon giyen çok sayıda kadının keyfi tutuklamalarla hapis ya da kırbaç cezasına çarptırıldığı biliniyor. Bir diğer Afrika ülkesi Malavi’deyse kadınların pantolon giyme yasağı 1994’te kaldırıldı. Ancak ülkede pantolon giydiği için saldırıya uğrayan kadınlar zaman zaman dünya medyasına yansıyor. TBMM’deki kadın milletvekillerinin Genel Kurul Salonu’nda pantolon giymesine olanak veren içtüzük düzenlemesi ise 2011’de gündeme gelip geri çekildi. Teklif şimdi tekrar komisyonda

, , , , , , , , , ,

Related Post

47 bin Fransız yüksek vergiden kaçıyor

Yorumlarınız benim için çok önemli...